ĐIỂN CỐ BÁT-CA ĐẮC ĐẠO


Ngày xưa, tại một ngôi chùa nọ, có một vị thiền sư trụ trì tu luyện đã mấy
chục năm trời ròng rã, nhưng không hiểu vì sao vẫn chưa đắc đạo. Mặc dù
thiền sư này không kể ngày đêm sớm tối, quanh năm suốt tháng cần lao
gian khổ gõ mõ tụng kinh, ăn chay niệm Phật và luôn phát tâm nguyện từ bi
hỷ xả với tất cả chúng sinh, không bao giờ dám phạm vào những điều cấm
kỵ của giáo lý nhà Phật.
Rồi một ngày kia, có một đám trẻ đang nghịch ngợm kéo tới leo lên trên
cây đa cao lớn sum suê trước cổng chùa để phá và bắt một tổ chim Bát-ca[1]
mới nở trong một cái hốc cây đa. Sau khi lũ trẻ đã bỏ đi, một chú tiểu trong
chùa ra gốc cây đa quét lá rụng, thì bỗng phát hiện một con chim Bát-ca còn
non bị thương rất nặng rơi dưới gốc cây. Chú tiểu nhìn con chim Bát-ca non
nớt còn chưa mọc đủ lông cánh đang bị lũ kiến bâu vào đốt thì động lòng
thương xót, liền nhặt lấy mang vào trong chùa bẩm với sư cụ. Vị thiền sư
bèn ra sức chạy chữa và chăm sóc cho con Bát-ca.
Sau một thời gian được sư cụ chăm sóc thì con Bát-ca từ từ hồi phục và
trở nên khỏe mạnh như thường. Sư cụ bèn nhờ một Phật tử ra chợ mua một
cái lồng chim để nhốt con Bát-ca vào đó, rồi treo lồng chim ngay bên cạnh
căn phòng nơi mình vẫn ngồi tụng kinh gõ mõ hàng đêm. Con Bát-ca dần
dần lớn lên trong tiếng gõ mõ, tiếng tụng kinh và tiếng chuông chùa đều đặn
hàng ngày của sư cụ, vì thế dần dần nó nghe và bắt chước được cả tiếng
người, tiếng mõ và tiếng chuông.
Cứ tối đến, mỗi khi bắt đầu nghe tiếng mõ, tiếng chuông và tiếng tụng
kinh đều đều của sự cụ rền rĩ vang lên, là con chim Bát-ca cũng bắt chước
bập bẹ đọc theo: “Nam mô Quan Thế Âm Bồ Tát, Nam mô A Di Đà Phật…
cốc cốc… cốc… boong”.
Lâu ngày thành thói quen, có những lần sư cụ bị bệnh nặng, không thể
dậy để tụng kinh gõ mõ được, nhưng cũng cứ đến đúng giờ đó là con chim
Bát-ca lại tự giác nhớ tới nhiệm vụ tụng kinh, gõ mõ, đánh chuông và niệm
Phật của mình:
“Nam mô Quan Thế Âm Bồ Tát, Nam mô A Di Đà Phật… cốc cốc cốc…
boong”.
Nhưng chỉ được khoảng năm sáu năm thì con Bát-ca già yếu, nó cứ ăn
ít dần rồi một ngày kia tự nhiên lăn ra chết. Sư cụ thương xót con chim lắm,
mới đem xác nó ra chôn tại một góc vườn sau chùa. Thời gian thấm thoắt
thoi đưa, rồi vì quá bận rộn với việc tu hành, sư cụ cũng lãng quên dần hình
ảnh của con Bát-ca lúc nào không biết.
Khá lâu sau, nhân một lần ra thăm vườn, sư cụ bất chợt nhớ tới con chim
Bát-ca nhỏ bé tội nghiệp, bèn tới góc vườn nơi chôn con Bát-ca để thăm lại
nấm đất khi trước do chính tay sư cụ đắp cho nó. Lúc tới nơi sư cụ bỗng
bàng hoàng sửng sốt khi nhìn thấy ngay trên đầu nấm mộ của con Bát-ca
có một bông hoa sen đang nở.
Sư cụ lặng người bần thần suy nghĩ: Như vậy chứng tỏ con Bát-ca không
tu mà đã đắc đạo, Phật tổ đã biết tới tấm lòng chí thành của nó! Như vậy
chứng tỏ muốn đắc đạo, lòng người phải thật sự vô tư trong sáng, không
được có một chút mảy may tự tư vị lợi. Cầu mà giống như không cầu, không
cầu mà giống như cầu. Tu mà giống như không tu, không tu mà giống như
tu! Cái lẽ “sắc sắc không không” của nhà Phật thật là rộng lớn, thật là sâu
sắc, huyền diệu vô biên mà khó lắm thay! Cửa Phật tiếng là “Từ bi phương
tiện”, nhưng thực sự bước vào được không dễ chút nào!
Sư cụ chợt như bừng tỉnh! Thì ra, sau mấy chục năm trời khổ công tu
luyện, tới nay tuổi đã cao, sức đã yếu, cho đến khi đứng trước nấm mồ của
chim Bát-ca đã đắc đạo này, sư cụ mới ý thức được rằng trong suốt cuộc
đời tu luyện của mình, hôm nay mới là ngày đầu tiên sư cụ thực sự giác ngộ
ra được phần nào giáo lý của đạo Phật.
Thế rồi buổi tối hôm đó, trước khi tụng kinh gõ mõ như thường lệ, người
vừa gõ mõ thỉnh chuông vừa cất giọng rền rĩ, đều đều đọc một bài kệ không
có trong kinh Phật:
Hữu nhất phi cầm khiếu Bát-ca,
Vãn thượng tùy tăng niệm A Di…
Tử mai bình địa liên hoa phát,
Ngã bối vi nhân phản bất như!
Nam mô A Di Đà Phật… cốc… cốc… boong!
Tạm dịch nghĩa như sau:
Có một con chim gọi Bát-ca,
Tối tối theo sư niệm Di Đà…
Chết rồi trên mộ hoa sen mọc,
Chẳng tu đắc đạo lại hơn ta!
Nam mô A Di Đà Phật… cốc cốc… boong!

  • Nguyễn Văn Nghĩa –
    Trích: Suối nguồn, Số 1.T5/2011
    Chú thích: Từ Hán Việt gọi chim Bát-ca, dân gian gọi là chim Sáo.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s