LỜI KINH TRONG LÒNG BÀN TAY

“Có những con người mà tâm tính của họ như một vết thương chưa
khép miệng, bất kì thứ gì trong cuộc sống chạm vào đều làm họ nhói đau,
làm họ phẫn nộ, bực tức, sân si…”(1)
Với vết thương chưa khép miệng, một cơn gió lạnh vô hình cũng đủ làm
cho nó phải buốt đau; trong cuộc sống, lắm kẻ mang trong mình một tâm
tính như một vết thương chưa lành như vậy, thứ gì cũng có thể làm họ phải
đau, thứ gì cũng có thể làm cho họ phải tức giận sân si rồi vỡ nát ra.
Khi bị một điều gì đó từ cuộc sống làm nhói đau, chúng ta đừng nhìn vào
những thứ bên ngoài đã làm mình đau mà nên nhìn lại chính mình, xem thử
tại sao nơi đó, suốt chừng ấy năm, vẫn luôn dễ dàng bị những nghịch cảnh
nghịch duyên bên ngoài làm đau đến như vậy.
Đừng bao giờ nhìn vào những tổn thương chỉ để cảm nhận nó đang đau
thế nào, đang xót ra sao; mà chỉ nên nhìn vào tổn tương đó để tìm hiểu nó
đã thực sự bắt đầu từ đâu, phải biết hỏng hóc ở đâu mới có thể sửa chữa
được, phải biết tổn thương bắt đầu từ đâu mới có thể chữa lành được nó.
Chúng ta đã không ít lần phá nát tất cả những gì còn sót lại do ngộ nhận về
những điều đã làm mình đau.
Khi hướng ra ngoài để tìm kiếm những nguyên nhân đã làm mình đau,
chúng ta vô tình biến bản thân mình thành nạn nhân của ngoại cảnh, rồi
chấp nhận sống cả đời trong vai một nạn nhân mà không biết, do thứ này
làm tôi khổ, do thứ kia nên tôi buồn, do thứ nọ làm tôi không thể hạnh phúc,
khi còn nghĩ mình là một nạn nhân của ngoại cảnh thì không ai có thể bình
yên được.
Khi càng nhìn ra bên ngoài chúng ta càng phụ thuộc vào ngoại cảnh, chỉ
khi nào quay nhìn lại và hoàn thiện bản thân chúng ta mới có thể trở nên độc
lập.
Người bình yên là một người quan tâm nhiều đến năng lượng từ bi trong
tâm của mình hơn là nhìn vào những tổn thương đến từ cuộc sống ngoài kia.
Càng hiểu biết nhiều về nỗi đau chúng ta càng có được hạnh phúc bền vững.
Lâu lâu, cuộc sống sẽ mang đến những điều thật nặng đặt lên vai, để đo
thử chúng ta cao được bao nhiêu; lâu lâu, cuộc sống sẽ mang đến những
nghịch cảnh để kiểm tra xem những vết thương trong lòng người đã lành
hết hay chưa.
Do nước biển mặn nên có thể chữa lành được nhiều vết thương ngoài da,
giọt nước mắt từ bi cũng mặn, nên có thể chữa lành được nhiều vết thương
trong lòng người.
Người ngủ an.
Vô Thường.
Núi 23.2. 2022
Om Mani Padme Hum


(1) Kinh Tăng Chi, chương 3, III, 25.

CHUYỆN VỀ UỐNG TRÀ


Câu chuyện về trà, dẫu có kể đi kể lại hàng trăm lần cũng chẳng bao giờ
thấy chán… Có một câu chuyện uống trà rất hay được truyền tụng mãi như
sau.
Trong thiền phòng của ngôi chùa cổ nọ, thiền sư ngồi đối ẩm cùng một
tục khách. Ngoài trời tuyết rơi mỗi lúc một dày, thiền sư cho thêm củi, khơi
lại lò, bắc ấm nước, nhìn ra cửa sổ trầm ngâm. Một lát, nước sôi già, thiền sư
vén tay áo, khẽ khàng khơi trà vào chiếc ấm tử sa cổ màu gan gà, chiêu thêm
nước, đậy nắp ấm, lại cố tình dội một lượt nước sôi tráng khắp thân ấm.
Động tác của thiền sư thuần thục, không thiếu không thừa, ung dung tự tại,
làm tục khách cảm thấy khoan khoái lắm. Đoạn, thiền sư chuyên trà từ chén
tống sang chén quân, mỉm cười nhìn khách, khẽ gật đầu, tay dâng chén trà
đầy trân trọng. Khách vội vươn người tới đón, cung kính đáp lễ, đưa chén
lên mũi thoạt tiên thưởng hương, lại ghé sát vào đầu môi nhấm nháp ra
chiều khoái hoạt lắm.
Khách hỏi bâng quơ:
“Bạch sư phụ, ngài pha trà đã nhiều năm như vậy, xin giảng cho kẻ hèn
này biết trà uống ở tuần nước nào mới thơm ngon nhất?”.
Thiền sư an tọa, tay nâng chén trà còn nghi ngút khói lên, trầm ngâm nói:
“Tuần nước thứ nhất tựa gió thoảng, tuần thứ hai giống dòng sông xuân
xanh, còn tuần thứ ba cơ hồ như ánh trăng vàng chiếu rọi”.
Khách càng băn khoăn không hiểu:
“Bạch sư phụ, vậy thì kẻ hèn vẫn chưa biết tuần gió thoảng hay tuần trăng
vàng mới là ngon nhất?”
Thiền sư khẽ nhấp một ngụm trà, vuốt chòm râu bạc, tay lần tràng hạt,
ôn tồn giảng giải:
“Cái đạo tối cao của trà không ở vị ngon đầu lưỡi, cuống họng mà ở tâm
thái. Nếu ngài để ý kĩ thì sẽ nhận ra rằng tuần trà nào cũng có dư vị riêng,
như gió như sông như trăng, mỗi thứ một vẻ. Chung quy lại, nước nào cũng
quý cả”.
Khách gật gù, nhưng vẫn gặng hỏi:
“Bạch sư phụ, đầu óc tôi chậm chạp, thỉnh thầy giảng rõ hơn!”.
Thiền sư cười lớn: “Ha ha! Nếu cứ giảng mãi cả ngày e rằng cũng không
đến đích. Ngài hãy nhìn xem, chén trà trên tay đã nguội rồi. Ngài vừa bỏ lỡ
chén trà ngon nhất rồi đó!”
Khách sực tỉnh, nhìn thiền sư cùng cười lớn. Bên ngoài mưa tuyết vẫn bay
bay…
… !

SỐNG HÒA VỚI NGƯỜI MỚI CÓ HẠNH PHÚC


Lòng tự tôn, tự đại và nỗ lực tiến thân bất chấp mọi thủ đoạn có thể dẫn
người ta đến một chóp đỉnh vinh quang nào đó, nhưng con đường ấy thường
là con đường gập ghềnh, khúc khuỷu, nhiều gian nan, đau khổ cho tự thân,
và hẳn nhiên là gieo rắc khổ đau cho nhiều người khác.
Thật khó giữ được tâm an khi con người và thế giới chung quanh thường
xuyên chuyển động, loạn động…
Tâm dễ vọng động khi quan sát, lắng nghe hình ảnh, âm thanh, tin tức
(tốt hay xấu, lành hay dữ, vui hay buồn)… dù chỉ gián tiếp qua một màn ảnh
nhỏ nơi bàn viết.
Tâm cũng dễ giao động, xúc động trước những tiếng kêu đau thươngcủa
con người, con vật.
Có những tiếng thét gào khổ đau, mất mát nhân thân và tài sản từ những
nạn nhân bão lụt, động đất, lốc xoáy, hỏa hoạn… cũng như từ tai nạn giao
thông, tật bệnh, bom mìn chiến tranh, bắn giết vì thù hận, ganh ghét và kỳ
thị…
Trong khi nền văn minh kỹ thuật của nhân loại bước vào thế kỷ 21 đã
phát triển và mở mang vô hạn thì lòng người càng lúc càng trở nên hẹp hòi,
cố chấp, thành kiến, vô cảm, ác độc.
Vũ khí của loài người cổ xưa là để tự vệ hoặc săn mồi với từng loài thú,
nay là những công cụ giết người hàng loạt (hàng chục đến hàng trăm, hàng
ức đến hàng triệu) chỉ qua một ngón tay lẩy cò hoặc nhấn nút.
Sống hòa với người mới có hạnh phúc.
Sống hòa với người mới có hạnh phúc.
Người lớn đã bày vẽ những trò chơi chiến tranh, kinh doanh vũ khí, khích
động hận thù… để rồi trở thành nạn nhân của chiến tranh: âu lo và hãi sợ,
đe dọa và bắt nạt, điều đình và mặc cả… để tìm sự an toàn trong ngưng
chiến hay hòa bình (tạm thời).
Và lạ thay, khi lòng hận thù, kỳ thị và hiếu chiến của con người đi đến
chỗ xuẩn động nhất thì lại được một số đông tán thưởng, cổ võ; rồi càng
được cổ võ, người ta càng hăng say, điên cuồng hơn, lấy sự giết hại, đày đọa
cho khổ đau người khác làm thành tích và để nhân danh giai cấp, tôn giáo
hay sắc tộc được cho là trên hết, là trung tâm của tất cả.
Đặt mình trên tất cả, sẽ không hòa được với những người ở dưới. Đặt
mình bên trái, sẽ không hòa được với những người bên phải; đặt mình bên
phải, sẽ không hòa được với những người bên trái. Đặt mình vào giữa, sẽ
không hòa được với những người chung quanh.
Thực ra, mỗi người ở đời đều cùng lúc ở trên, ở dưới, ở bên trái, ở bên
phải và ở giữa. Trên-dưới, phải-trái, trước-sau hay ở giữa đều chỉ là một vị
trí tương đối và tùy theo góc độ và nhãn kiến của chủ thể và đối tượng. Tất
cả đều hỗ tương, liên hệ, tương thuộc lẫn nhau. Không có vị trí tối thượng,
tối hảo, cố định nào dành riêng cho ai. Mọi người đều bình đẳng trong sự
sinh ra, bệnh tật, già yếu và chết đi; mọi người đều bình đẳng trong máu lệ
(chết và khổ đau).
Điều quan trọng là sống và chết như thế nào trong hành trình trăm năm
đi qua trần gian này.
Không cần vay mượn triết lý của các tôn giáo, chủ nghĩa, học thuyết từng
dẫn dắt con người từ mấy ngàn năm qua. Chỉ cần tự quan sát kinh nghiệm
bản thân trong giao tiếp, ứng xử với đồng loại.
Sống hòa với người mới có hạnh phúc.
Ngoại trừ muốn ẩn dật trong rừng thẳm núi cao, còn như sống với gia
đình, xã hội thì phải sống hòa. Nhưng vào rừng, lên núi ẩn cư mà bất hòa
với thiên nhiên và muông thú thì cũng không thể hạnh phúc.
Hạnh phúc an vui chỉ có được nếu biết sống hòa với người khác. Vợ chồng
hòa hợp sẽ hạnh phúc. Cha-con, mẹ-con hòa hợp, sẽ hạnh phúc. Hàng xóm
láng giềng hòa hợp sẽ hạnh phúc. Chủ nhân và nhân viên hòa hợp sẽ hạnh
phúc. Xã hội hòa hợp sẽ hạnh phúc.
Một lần đến, một lần đi, qua cuộc sống mong manh ngắn ngủi này, hãy
như suối tìm về nơi thấp nhất, như sông chảy về biển cả, như mưa rơi xuống
rừng sâu, cánh đồng, núi cao, thung lũng và sa mạc
Một lần đến, một lần đi, qua cuộc sống mong manh ngắn ngủi này, hãy
như suối tìm về nơi thấp nhất, như sông chảy về biển cả, như mưa rơi xuống
rừng sâu, cánh đồng, núi cao, thung lũng và sa mạc
Nhưng làm thế nào để hòa được với kẻ khác?
– Đơn giản là hãy tự làm mờ nhạt mình đi, đừng tô đậm cái tôi của mình
trước kẻ khác. Vì lòng thương, vì mong mỏi hạnh phúc an vui đến với người
khác mà quên mình đi; đừng cho mình là quan trọng, cao quý, còn kẻ khác
là phụ thuộc, thấp hèn.
Lòng tự tôn, tự đại và nỗ lực tiến thân bất chấp mọi thủ đoạn có thể dẫn
người ta đến một chóp đỉnh vinh quang nào đó, nhưng con đường ấy thường
là con đường gập ghềnh, khúc khuỷu, nhiều gian nan, đau khổ cho tự thân,
và hẳn nhiên là gieo rắc khổ đau cho nhiều người khác.
Tự cao, tự mãn là mầm mống tạo mâu thuẫn, xung đột. Người tự cao tự
mãn đi đâu, đến đâu cũng bị người ghét và xa lánh; trong khi người biết
nhường nhịn và tha thứ, chia sẻ và cho đi, mới hòa được với người, gần gũi
được với người.
Một lần đến, một lần đi, qua cuộc sống mong manh ngắn ngủi này, hãy
như suối tìm về nơi thấp nhất, như sông chảy về biển cả, như mưa rơi xuống
rừng sâu, cánh đồng, núi cao, thung lũng và sa mạc. Hòa, tan.
California, ngày 21 tháng 03 năm 2019
Cư sĩ Tâm Quang (Vĩnh Hảo)

NHÂN DỊP TÂN NIÊN BÀN VỀ CHUYỆN THẦY VÀ TRÒ


Năm nọ, cậu học trò dốt nhất lớp đến chúc Tết thầy… Ông đồ quá ngạc
nhiên vì trò này luôn chậm chạp nhất lớp lại đến chúc Tết thầy sớm nhất.
Thầy hỏi:

  • Sao con không đi cùng các bạn mà đến một mình?
    Cậu học trò khoanh tay thưa:
  • Tại vì con học dốt, tiếp thu chậm nên con ngại đi cùng các bạn. Hơn nữa,
    nếu đi cùng các bạn thì khi đến, cả buổi thầy chỉ nói chuyện với những bạn
    giỏi thôi… Con sẽ không được trò chuyện cùng thầy.
    Ông đồ trầm ngâm một lúc rồi gọi vợ lấy ra một chiếc phong bao, một đĩa
    xôi có cả đùi gà dọn trên chiếc khay rất trang trọng
    Thầy chỉnh lại vạt áo rồi nâng cái khay lễ lên, nói:
  • Ngày Tết, thầy có lễ mọn đãi con. Thầy vui vì ngày đầu năm con đã cho
    thầy một bài học lớn. Con cũng là thầy của ta.
    Cậu học trò dốt mặt tái xám, lắp bắp:
  • Con xin lỗi thầy ! Con nói gì không phải, mong thầy bỏ qua. Xin thầy
    đừng làm thế. Con sợ lắm…!
    Ông đồ bảo:
  • Không. Con không nói sai gì cả. Câu nói thật của con đã cho ta một bài
    học quý giá. Đã làm thầy thì phải biết đối xử công bằng với tất cả học trò.
    Dù là trò dốt, dù trò giỏi, dù gia cảnh trò khó khăn bần hàn hay giàu có thì
    người thầy cũng phải đối xử công bằng. Con cũng chính là thầy của ta.
    Sau Tết đó, cả ông đồ và cậu trò dốt kia đều thay đổi. Cậu trò học tiến bộ
    rất nhiều, sau này thi cử đỗ đạt hiển vinh và được làm quan to trong Triều.
    Ai cũng có ít nhất một người thầy. Ai cũng có thể trở thành một người
    thầy của ai đó. Bởi thế mới hay hạnh của Người xưa.
    Tiên Học Lễ, Hậu Học Văn. Là như vậy đó ! Thiết nghĩ quý vị giáo chức
    thời nay nên xem lại chính mình.
    TTH

NHÌN ĐỜI BẰNG NỘI TÂM BÌNH THẢN


Mình khổ chẳng qua là vì mong mọi vật, mọi việc diễn ra theo ý mình.
Chim có đường bay của nó, Cây có hướng mọc của cây. Mỗi người có cách
hành xử của riêng họ.
Muốn nhẹ lòng, hãy từ bỏ những phán xét người khác và biết chấp nhận
mọi điều xung quanh, ngay phút đó bình yên trong cuộc sống tràn về…
Có những chuyện, cần hờ hững thì hờ hững, điều gì không làm rõ được
thì không cần làm rõ. Người nào cần lấn lướt mình thì cứ mặc cho họ lấn
lướt. Nhiều chiếc xe trên đường qua mặt xe mình nhưng rốt cuộc thì họ về
nhà họ, mình về nhà mình, hơn thua nhau chi những cái nhấn chân ga trên
đường, cuối cùng đều trở thành vô nghĩa. Cuộc đời, nếu như chỉ biết nhớ
không biết quên, chỉ biết tính toán mà không biết cho qua, chỉ biết khôn khéo
mà lại không biết vụng về… sẽ chỉ làm cuộc sống của chúng ta luôn nặng
nề, phiền não.
Con người đến độ tuổi nào đó, tự nhiên không còn thích những gì ồn ào
náo nhiệt, tâm thái bình thản giúp cho cơ thể khỏe mạnh, kéo dài tuổi thọ.
Mặc kệ là đời sống vật chất dư dả hay bần cùng, chỉ cần nội tâm bình thản,
chính là biết sống một cuộc đời hạnh phúc.
Chắc chắn một điều, sau cùng, khi ngoảnh đầu nhìn lại quá khứ bạn sẽ
thấy những thành, bại, nên, hư, vinh, nhục… (mà bạn quá quan trọng bây
giờ), tất cả đều sẽ là sương khói, mơ hồ như giấc mộng đêm qua…

NGỒI BÊN PHẬT


Ngồi bên Phật nghe cõi lòng tĩnh lặng
Xua tan đi bao trĩu nặng tâm tư
Lắng tâm hồn nhận chân rõ thực hư
Bừng tỉnh mộng đón bình minh toả nắng
Ngồi bên Phật nghe yêu thương dào dạt
Hương từ bi thấm mát khắp châu thân
Nhận ra mình và tất cả chúng sanh
Đều bình đẳng không ghét thương nhân ngã
Ngồi bên Phật nghe bình an đến lạ
Kẻ lạc đường tìm thấy chốn dựa nương
Như người con trở về với quê hương
Được che chở trong vòng tay ấm áp
Ngồi bên Phật để thấy mình hiện hữu
Tâm an nhiên trong chánh niệm từ hoà
Từng hơi thở nhẹ nhàng như làn gió
Đến và đi cùng thực tại nhiệm mầu
Sưu tầm